Konu

Abdullah Çelik'in Köşesi

Verstappen'in 2022 şampiyonluğu, diğer harika şampiyonluklara göre nasıldı?

Max Verstappen, 2022'de 15 yarış galibiyeti alarak bir sezonda en çok galibiyet kazanma rekorunu kırdı ve sezonun bitmesine daha 4 yarış varken şampiyonluğunu ilan etti. Peki Verstappen'in bu harika sezonu, F1 tarihindeki diğer harika sezonlara ve şampiyonluklara göre hangi seviyedeydi?

Verstappen'in 2022 şampiyonluğu, diğer harika şampiyonluklara göre nasıldı?
Haberi dinle

Her sporda olduğu gibi Formula 1'de de elde edilen başarılar ister istemez daha önceki senelerde alınan başarılarla kıyaslanır. Yıllar ilerleyip kırılmaz denilen rekorlar kırıldıkça, farklı takımlar ya da farklı pilotlar yeni başarılar elde ettikçe doğal olarak bu tür karşılaştırmalar yapılıyor. 

Verstappen'in 2021'de elde ettiği şampiyonluğun ardından eskiyle kıyaslama yapılabilecek pek bir şey yoktu ancak bu sene, eski başarılarla kıyaslama yapılabilecek bir sezon geride kaldı ve başarılar elde edildi.

Verstappen, hem sezonun bitmesine 4 yarış kala şampiyonluğunu ilan ederek, hem de bir sezonda en çok yarış kazanma rekoru olan 13'e önce ortak olup son olarak Abu Dhabi GP'de aldığı zaferle bu rekoru 15'e taşıyarak rekorlarına yenilerini ekledi. 

Bundan 7-8 sene öncesine gidersek F1 tarihinde çoğunluğu Michael Schumacher'e ait rekorların kırılmasının çok zor olacağı düşünülüyor olsa da artık bu rekorların kırılması pek imkansız durmuyor. Schumacher'e ait rekorların çoğu artık Lewis Hamilton'a ait ancak her sene, bir sezonda gerçekleştirilen yarış sayısı arttığı için mevcut rekorların kırılması ihtimali daha da kolaylaştı ve 2023'ten itibaren bir sezonda 24 yarış gerçekleştirilmesi planlandığı için daha da kolaylaşacak ve eskiden devasa görülen rakamlar, muhtemelen 5-6 sene içerisinde küçük kalacak.

Son iki sezonda kazandığı şampiyonluklarla art arda 2 sezon şampiyon olmayı başaran 11. F1 pilotu olan Verstappen de bu konuya dikkat çekti ve artan yarış sayısı nedeniyle rekorların kırılmasının eskiye nazaran daha kolay olduğunu söyledi.

Yine de Verstappen'in bir sezonda 15 yarış kazanma rekoru dikkat çekiciydi ve yarış sayısına göre kazanma oranı ile bu başarı, F1 tarihinin en iyisi olmasa da en iyilerinden birisi oldu. 

Artan yarış sayısı nedeniyle bundan böyle yapılacak en ideal kıyaslama başarı oranı olacak. Verstappen, 2022'deki 22 yarışlık takvimdeki 15 yarışı kazanarak, mevcut yarışların %68'ini kazandı. Verstappen'in bu kadar galibiyet elde etmesinde Ferrari'nin ve Charles Leclerc'in yaşadığı dayanıklılık sorunları, pit stop hataları ve pilotaj hataları gibi şeyler yardımcı olsa da, yine de bu tür sorunları değerlendirmesi için Verstappen'in orada hazır olması ve yaşananları değerlendirmesi gerekiyordu. Verstappen de bunu başardı. Bunların dışında Verstappen, Hollanda, Belçika ve İtalya GP gibi yarışlarda gerilerden yükselerek de kazanmayı başardı.

Verstappen'in 2022'deki saf istatistikleri etkileyiciydi ancak bir diğer etkileyici olan şey, saf performans açısından Red Bull RB18'in benzer performansların sergilendiği sezonlarla kıyaslandığında rakipleri karşısında daha az performans avantajına sahip olmasıydı. Bunu, tüm sonuçları baz alarak oluşturulan süper zamanlara bakarak daha iyi anlıyoruz.

Süper zamanlar her yarış hafta sonunda her aracın en hızlı tek turuna dayalıdır ve genel olarak en hızlı tek turun yüzdesi (%100.000) olarak ifade edilir ve sezon boyu ortalaması dikkate alınarak hesaplanır. Bu yaklaşımın bazı sınırlamaları vardır çünkü hafta sonunun en hızlı turu, genellikle sıralamalarda elde edilir ve sıralama hızı elbette her zaman yarış hızına dönüşmez.

Mesela; Michael Schumacher'in 2004'te 18 yarışın 13'ünü kazandığı Ferrari F2004, süper zaman avantajı açısından %0.218'di ancak bu fark o sene Ferrari'nin sahip olduğu Bridgestone lastiklerinin Michelin lastiklerine göre sıralamalarda daha kötü olup yarışta daha iyi olmasıyla alakalıydı. Yani Ferrari F2004'ün dominasyonu, aslında süper derecelerde görünenden daha büyüktü.

RB18, sıralamalara kıyasla daha iyi bir yarış aracı olma eğiliminde olması bakımından benzerdi ya da Ferrari F1-75, sıralamalarda tek tur performansı açısından daha iyiydi. Red Bull sezonu Ferrari'nin %0.017 gerisinde bitirdi ancak RB18'in 2022'nin en iyi aracı olmadığını iddia etmek çok cesur bir hareket olur...

Autosport.com'tan Kevin Turner'ın hazırladığı aşağıdaki tabloda, F1'de geçirilen en iyi sezonların kazanma oranları ve süper zaman avantajları gösteriliyor. Sonrasında ise Kevin Turner'ın tablo hakkındaki yorumları bulunuyor.

Yıl

Şampiyon

Galibiyet

Kazanma oranı

Süper zaman avantajı

1952

Ascari

6

75/86

3.70%

2004

Schumacher

13

72

0.218%

1963

Clark

7

70

0.474%

2022

Verstappen

15

68

-0.017%

2013

Vettel

13

68

0.105%

1954

Fangio

6

67/75

0.158%*

2002

Schumacher

11

65

0.283%

2020

Hamilton

11

65/69

0.594%

1965

Clark

6

60

0.089%

2011

Vettel

11

58

0.489%

2014

Hamilton

11

58

0.881%

* Tahmini

Verstappen's 15 wins set a new record for most victories in an F1 season, while Sergio Perez also added two more to Red Bull's haul

Verstappen's 15 wins set a new record for most victories in an F1 season, while Sergio Perez also added two more to Red Bull's haul

Photo by: Steven Tee / Motorsport Images

Yukarıdaki tabloya bakıldığında, Ferrari'nin F2 kurallarının uygulandığı 1952 dünya şampiyonasında devasa bir avantaja sahip olduğu çıkarılabilir. Ferrari 500'ün performansı dışında, Alberto Ascari o sezon önemli bir rakibe sahip değildi. Juan Manuel Fangio, sakatlık nedeniyle tüm sezonu kaçırmıştı. Ascari, Indianapolis 500 hariç tutulursa %86, sayılırsa %75 kazanma oranı ile çok iyi bir sezon geçirse de, söylediğimiz gibi o sezon çok fazla rekabet seviyesi yoktu.

Fangio'nun 1954 şampiyonluğu da benzer şekilde düşünülebilir ancak o sezonun süper derece avantajı çok daha küçüktü. Bu rakamlar, Mercedes ve Lancia'nın daha sonra gelmesiyle gölgelendi ancak Fangio'nun sezona Maserati ile 250F ile başlayıp ardından Mercedes W196'ya geçmesine rağmen hep en iyi makineye sahip olduğunu söylemek adil olur.

Lancia D50 İspanya'daki finale getirildiğinde, Arjantinli pilotun karşısında daha hızlı bir araç vardı ancak şampiyonluk zaten kazanılmıştı ve o yarışı ne Fangio kazandı, ne de Lancia pilotu... O sezon rakibi Ascari şampiyonanın çoğunu kaçırdığı için, Fangio'nun daha az dominant olduğu 1951 ve 1957 sezonlarının, 1954'e kıyasla daha yukarıda yer alması lazım.

Dominasyona dönüşen en küçük süper derece avantajlarından birisi 2013'te Red Bull'dan geldi. Sebastian Vettel, o sene RB9 ile 19 yarışın 13'ünde zafere ulaştı (%68) ancak grubun sadece %0.105 önündeydi. Bunda Mercedes'in W04 aracının sıralamalarda hızlı olup yarışta lastiklerini hızlı yemesinin ve Red Bull'un 2022'deki gibi pit stoplar ve stratejilerde, aynı zamanda dayanıklılıkta daha iyi olmasının etkisi vardı. Verstappen'in 2022'deki başarısında da bunun etkisi vardı. Bu açıdan bakıldığında, Red Bull'un art arda 5. sezon, en hızlı pit stop ödülünü alması tesadüfi değildi.

Ferrari'nin 2002 ve 2004 seneleri de çok benzerdi. Bu tabloya bakıldığında, performans avantajı süper zamanlarla hafife alınıyor olsa da, Jean Todt/Ross Brawn'ın kadrosunun kurduğu dayanıklılık seviyesi ve stratejik zekası rakiplerini geride bıraktı. Verstappen gibi, Schumacher'in de takım arkadaşından düzenli bir şekilde endişelenmesine gerek yoktu. Rubens Barrichello nadiren onun hızındaydı ve 2002 Avusturya GP'sindeki kötü anısında olduğu gibi, ara sıra onun kenara çekilmesi istendi.

Jim Clark'ın iki şampiyonluğu dikkat çekiciydi. 1960'larda Colin Chapman'ın Lotus tasarımları öne çıkıyor olsa da, Clark'ın 1963'te 10 yarışın 7'sini kazanması (şampiyona dışı yarışlarda aldığı galibiyetleri saymıyoruz) yeni bir rekordu. Ancak 1965'te BRM'nin güçlü formu ve yükselen Ferrari karşısında 10 yarışta aldığı 6 zafer, Lotus'un performans avantajı sadece %0.089 olduğu için daha da etkileyiciydi.

Clark's 1965 F1 title triumph for Lotus saw the slimmest supertimes advantage in a dominant season...until Verstappen went into negative numbers in 2022

Clark's 1965 F1 title triumph for Lotus saw the slimmest supertimes advantage in a dominant season...until Verstappen went into negative numbers in 2022

Photo by: Sutton Images

Clark'ın 1965 Monako GP'ye Indy 500'ü kazanmak için katılmamasını ve kazanamadığı diğer 3 yarışta mekanik sorunla karşılaştığını dikkate alırsak, onun 1965 performansının en harika performanslardan birisi olduğunu net bir şekilde söyleyebiliriz.

Sahip olduğu rekorlara baktığımızda, Lewis Hamilton'ın beklenenden daha gerilerde olduğunu söyleyebilirsiniz. Hamilton, 2014'e kadar pek dominant bir araca sahip olmadı ve 2014'ten sonraki dominant dönemde ise ilk 3 sene Nico Rosberg gibi güçlü bir takım arkadaşına sahipti. Roberg ile yaşadığı çatışmalı dönemde Hamilton'ın başarı oranları %48-58 arasında kaldı.

Hamilton'ın 2016'daki mağlubiyetinin ardından daha iyi bir pilot haline dönüştüğüne çok az kişi karşı çıkacaktır ancak 2017'den sonraki yeni kurallarla birlikte, Mercedes'in 2014-2016 arasında sahip olduğu avantaj da ortadan kalkmış oldu.

Bu konuda istisna 2020'ydi. Mercedes W11, açık bir şekilde en hızlı araçtı. W11'in avantajı, süper derecelerde görülen %0.594'ten genellikle daha büyüktü. Takım, aracın gelişimini sezon ortasında durdurunca Red Bull ilerleyen dönemde daha yakın olmayı başardı. Buna rağmen Hamilton, o sezon 11 yarış zaferi elde ederek %65 galibiyet oranına sahipti. Ancak Hamilton'ın Sakhir GP'yi COVID-19 nedeniyle kaçırdığını dikkate alırsak, bu oran katıldığı yarışlar dikkate alındığında %69'a çıkıyor.

2020'de Hamilton'ın en iyi performanslarını sergilediği, Belçika GP sıralamaları, İtalya GP pole turu ve Türkiye GP galibiyeti gibi bazı örnekler vardı.

Ancak Hamilton'ın en etkileyici sezonu muhtemelen 2018'di. 2018'de Ferrari bir dönem en hızlı araca sahip olsa da Hamilton, Mercedes'in öne geçmesine yardımcı olacak güncellemeleri gelmeden önce bile Sebastian Vettel ile şampiyonluk mücadelesi vermişti. 

Bu durumda, rekor kırılan sezonların, F1 tarihindeki en iyi sezonlar olmayabileceği görüşü ortaya çıkıyor. Yakın mücadeleler ve hatta başarısızlıkla sonuçlanan sezonlar dahi dikkate alınmalı.

Hamilton'ın 2018'deki performansı dışında Jackie Stewart'ın 1973, Alain Prost'un 1986 ve Fernando Alonso'nun 2012 sezonları da, her ne kadar sırasıyla 5 galibiyet (%33 kazanma oranı), 4 galibiyet (%25) ve 3 galibiyet (%20) ile sonuçlansa da en iyi performanslar olarak değerlendirilebilir. Her üç sezonda da pilotlar, daha zayıf araçlarla şampiyonluk mücadelesine ortak oldular, daha az hata yapıp çoğu zaman ellerindeki araçlarla maksimum sonucu aldılar. Stewart ve Prost o sezonlarda şampiyonlukları kazanabilirken, Alonso 3 puanla kaybetti.

With two world titles won in very different scenarios, what can Verstappen produce next?

With two world titles won in very different scenarios, what can Verstappen produce next?

Photo by: Andy Hone / Motorsport Images

paylaşım
yorumlar

Alonso: "Spora geri dönerken bazı endişelerim vardı"

2011, neden Hamilton'ın kariyerinin "en zor" yılıydı?