Konu

Formula 1'i tanıyalım

Formula 1'i tanıyalım: Pit stoplar

paylaşım
yorumlar
Formula 1'i tanıyalım: Pit stoplar
Abdullah Çelik
Ekleyen: Abdullah Çelik , Şef Editör
7 Oca 2018 10:59

Formula 1'de en çok ilgiyi pilotlar çeker ancak buna rağmen yarışın içerisinde dahi bunun takım sporu olduğunu unutmamak lazım.

Takımlara yarış stratejilerinin başarıya ulaşmasına yardımcı olma konusunda, çok iyi zamanlanan ve her şeyin milimetrik şekilde gerçekleştiği modern pit stoplar hayati önem taşır. Aracın lastik değişimi, varsa hasar gören parçaların değişimi ve ön kanat ayar değişikliği sadece birkaç (2-3) sn içerisinde gerçekleşiyor.

Ancak tabii ki her zaman bu kadar kısa sürede ve düzenli olmuyordu. Pit stoplar 1970'lerin sonlarına kadar pek organize değildi, uzun sürüyordu ve çoğu zaman kaos dolu oluyordu. Özellikle araç ile takım arasında bir iletişim telsizinin olmadığı dönemde, pilot habersiz bir şekilde pite geliyordu. Günümüzdeki modern pit stoplar ise tam olarak 1994'teki kural değişikliklerinde, yakıt ikmaline izin verilmesiyle geldi. 2009'da yakıt ikmali yasaklanana kadar, pilotun pit stopta geçirdiği süre bir süre dinlenmesini sağlayacak kadar uzundu.

 

 

Bir sürece öncesine kadar araçlar pit stop noktasına, lolipop adam dediğimiz kişinin yardımıyla giriyordu. Üzerinde genellikle stop ya da 1. vites yazan uzun saplı levha ile pilota pit alanında nereye gireceği işaret ediliyordu. Mükemmel bir pit stop için aracın pit stop noktasına girdiğinde konumunun mükemmel olması gerekiyor. Araç durur durmaz ön ve arkadan krikolar ile kaldırılıyor. Her bir lastik değişimi için 3 mekaniker çalışıyor. Birisi lastiği çıkarıyor, birisi bijon tabancasını kullanıyor ve diğeri ise yeni lastiği takıyor.

Pit stop esnasında diğer mekanikerler de farklı ayarlar yapabiliyor. Downforce seviyesini arttırmak ya da düşürmek için pit stop esnasında çok hızlı bir şekilde ön kanat açılarında değişiklik yapılabiliyor. Bunun dışında ön kanat değişimi gibi, hasar gören parçaların değişimi biraz daha uzun sürüyor. Ancak genel olarak değiştirilebilen parça burun ve ön kanat oluyor. En sık hasar alan bu parçalar, kolay değişecek şekilde tasarlanıyorlar.

Bazen pist üstünde yer alan ya da diğer araçlardan kopan parçalar, arkadan gelen aracın hava girişlerine girebiliyor. Aracın radyatör verimliliğinin olumsuz etkilenmemesi için bu parçalar hava girişlerinden çıkarılıyor. Ayrıca aracın arka tarafında her zaman, motorun stop etme ihtimaline karşı motoru çalıştırmaya hazır bir mekaniker bulunuyor.

İşini bitiren mekanikerler geriye doğru çekilip ellerini havaya kaldırırlar. Bu işlem tamamlandığında, aracın pit yolundan başka bir araç gelmediğini görerek sorunsuz bir şekilde çıkmasını sağlamak lolipop adamın sorumluluğunda oluyor. Eskiden bu işlem, aracın pitteki yerini uzun saplı tabela ile gösteren lolipop adamın oluyordu. Lolipop adam tabelayı kaldırdığı an pilot pit kutusundan çıkıyordu ancak günümüzde bu işlem, aracın önünde yer alan elektronik ışıklı tabela ile gerçekleşiyor. Lolipop adam yine oluyor ancak bu isim, tabela yerine yarı otomatik elektronik tabela ile bu süreci yönetiyor.

Pit stoplar, yarşların ilerleyişi açısından çok büyük öneme sahipler. Bu açıdan pit ekipleri, çok hızlı ve istikrarlı pit stoplar için çok ciddi çalışmalar ve antrenmanlar yapıyorlar. Günümüzde F1 araçlarının gelişmesi gibi pit stoplar da büyük gelişme kaydedildi. Mükemmel bir kareografi içerisinde gerçekleşen pit stoplar, çoğu takım için artık 2 ile 2.5 sn arasında tamamlanıyor. 

Geçen sene Avrupa GP (Azerbaycan) esnasında Williams takımı Felipe Massa'nın lastiklerini 1.92 sn içerisinde tamamlayarak dünya rekorunu kırmıştı. Bu sene genişleyen ve doğal olarak ağırlaşan lastiklerle pit stopların çok fazla uzaması bekleniyordu. Bir süre gerileme olsa da, bu seneki Britanya GP'de Williams ekibi Felipe Massa'nın pit stop işlemini 2.02 sn'de tamamlayarak eski pit stop sürelerine yaklaşmayı başardı.

Pit Stop ekibi kimlerden oluşuyor?

Pit stoplar için takım özel isimler ayarlamıyor. Takım içerisinde görev yapan mekanikerlerden bu süreçte çalışabilecek, bu sorumluluğu alabilecek kişiler pit stoplara katılıyorlar.

Krikolarda yer alan isimlerin aracı kaldıracağı için güçlü olmasına dikkat edilirken lastikleri değiştiren isimlerin kıvrak olmasına bakılıyor. 

Kalıcı görevi olan tek kişi, şef mekaniker oluyor. Lolipop adam olarak görev yapan bu isim, aracın ön tarafında durarak tüm işlemi yakından takip ediyor ve işlem bittiğinde varsa tabelayı kaldırarak, yoksa ışıklı tabelayı kontrol ederek pilotun pitten güvenli bir şekilde çıkmasını sağlıyor.

Pit stoplarda hangi cihazlar kullanılıyor?

Aslında şu ana kadar bu araçların çoğunu saydık. Krikolar, bijon tabancaları, bijonlar ve pit stop ışıkları pit stopların olmazsa olmazları.

F1'deki teknolojiler geliştikçe pit stopta kullanılan araçlar da gelişiyor. Günümüzde kullanılan bijon tabancaları özel olarak hazırlanıyor. Lastik söküp takma işlemi tamamlandığında, işlemin tamamlandığını gösteren ışık yanıyor ve kontrol sistemine bilgi gidiyor.

Pit stopta kaç kişi çalışır?

Pit stopta görev alan kişiler ve görevleri
Pit stopta görev alan kişiler ve görevleri

Fotoğraf: Motorsport Türkiye

Pit stoplarda sadece lastikleri değiştirmek için mekanikerler bulunmaz. Lastikler üzerinde çalışanların yanında krikoları kullanan isimler yer alırken yedekte duran isimlerde bulunmak zorundadır. Bu açıdan her pit stop ekibinde genelde minimum 20 kişi bulunuyor. Sizler için pit stopta yer alan isimleri numaralandırarak göstermeye çalıştık.

  1. Arka kriko
  2. Sol arka lastik çıkarıcı
  3. Sol arka bijon tabancası mekanikeri
  4. Sol arka lastik takıcı
  5. Dengeleyici
  6. Sol ön lastik takıcı
  7. Sol ön bijon tabancası mekanikeri
  8. Sol ön lastik çıkarıcı
  9. Ön kanat ayarlayıcı
  10. Ön kriko yedeği
  11. Ön kriko
  12. Ön kanat ayarlayıcı
  13. Sağ ön lastik çıkarıcı
  14. Sağ ön lastik bijon tabancası mekanikeri
  15. Lolipop adam
  16. Sağ ön lastik takıcı
  17. Dengeleyici
  18. Sağ arka lastik çıkarıcı
  19. Sağ arka lastik bijon tabancası mekanikeri
  20. Sağ arka lastik takıcı

Formula 1'in en hızlı pit stopu:

 
Slider
Liste

Robert Kubica, Williams FW40, pit stop

Robert Kubica, Williams FW40, pit stop
1/47

Fotoğraf: Joe Portlock / LAT Images

Kimi Raikkonen, Ferrari SF70H, pit stop

Kimi Raikkonen, Ferrari SF70H, pit stop
2/47

Fotoğraf: Zak Mauger / LAT Images

Sauber pit stop antrenmanı

Sauber pit stop antrenmanı
3/47

Fotoğraf: Sutton Images

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop
4/47

Fotoğraf: Sutton Images

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop
5/47

Fotoğraf: Sutton Images

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanı

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanı
6/47

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanı

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanı
7/47

Toto Wolff, Direktör, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanında

Toto Wolff, Direktör, Mercedes AMG F1, pit stop antrenmanında
8/47

Sahara Force India pit stop antrenmanı

Sahara Force India pit stop antrenmanı
9/47

Fotoğraf: Sutton Images

Nico Hulkenberg, Renault Sport F1 Team RS17 pit stop

Nico Hulkenberg, Renault Sport F1 Team RS17 pit stop
10/47

Fotoğraf: Sutton Images

Max Verstappen, Red Bull Racing RB13 pit stop antrenmanı

Max Verstappen, Red Bull Racing RB13 pit stop antrenmanı
11/47

Fotoğraf: Sutton Images

Renault Sport F1 Team RS17 pit stop antrenmanı

Renault Sport F1 Team RS17 pit stop antrenmanı
12/47

Fotoğraf: Sutton Images

Kimi Raikkonen, Ferrari SF16-H,pit stop

Kimi Raikkonen, Ferrari SF16-H,pit stop
13/47

Fotoğraf: Glenn Dunbar / LAT Images

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop action

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop action
14/47

Fotoğraf: Sam Bloxham / LAT Images

Mercedes AMG F1 Team pit stop antrenmanı

Mercedes AMG F1 Team pit stop antrenmanı
15/47

Fotoğraf: Sutton Images

Williams mekanikerleri ile pit stop antrenmanı

Williams mekanikerleri ile pit stop antrenmanı
16/47

Fotoğraf: Sutton Images

Mercedes AMG F1 Team pit stop antrenmanı

Mercedes AMG F1 Team pit stop antrenmanı
17/47

Fotoğraf: Sutton Images

Renault Sport F1 Team pit stop antrenmanı

Renault Sport F1 Team pit stop antrenmanı
18/47

Fotoğraf: Sutton Images

Max Verstappen, Red Bull Racing RB13 pit stop antrenmanı

Max Verstappen, Red Bull Racing RB13 pit stop antrenmanı
19/47

Fotoğraf: Sutton Images

Red Bull Racing pit stop ışığı

Red Bull Racing pit stop ışığı
20/47

Fotoğraf: Sutton Images

Mercedes-Benz F1 W08 practice pit stops

Mercedes-Benz F1 W08 practice pit stops
21/47

Fotoğraf: Sutton Images

Romain Grosjean, Haas F1 Team VF-17 pit stop

Romain Grosjean, Haas F1 Team VF-17 pit stop
22/47

Fotoğraf: Sutton Images

Ferrari pit stop

Ferrari pit stop
23/47

Fotoğraf: Sutton Images

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop
24/47

Fotoğraf: Sutton Images

Ferrari pit stop ışıkları

Ferrari pit stop ışıkları
25/47

Fotoğraf: Sutton Images

Romain Grosjean, Haas F1 Team VF-17, pit stop action

Romain Grosjean, Haas F1 Team VF-17, pit stop action
26/47

Fotoğraf: Steven Tee / LAT Images

Valtteri Bottas, Mercedes-Benz F1 W08 pit stop

Valtteri Bottas, Mercedes-Benz F1 W08 pit stop
27/47

Fotoğraf: Sutton Images

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop
28/47

Fotoğraf: Steven Tee / LAT Images

Fernando Alonso, McLaren MCL32 pit stop antrenmanı

Fernando Alonso, McLaren MCL32 pit stop antrenmanı
29/47

Fotoğraf: Sutton Images

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop antrenmanı

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop antrenmanı
30/47

Fotoğraf: Sutton Images

Haas F1 Team pit stop ışıkları

Haas F1 Team pit stop ışıkları
31/47

Fotoğraf: Sutton Images

Haas F1 Team Team pit stop ışıkları

Haas F1 Team Team pit stop ışıkları
32/47

Fotoğraf: Andrew Hone / LAT Images

Haas F1 Team VF-17 pit stop antrenmanı

Haas F1 Team VF-17 pit stop antrenmanı
33/47

Fotoğraf: Andrew Hone / LAT Images

Ferrari pit stop antrenmanı

Ferrari pit stop antrenmanı
34/47

Fotoğraf: Sutton Images

Ferrari pit stop ışığı

Ferrari pit stop ışığı
35/47

Fotoğraf: Sutton Images

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1 W08, pit stop action during Qualifying

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1 W08, pit stop action during Qualifying
36/47

Fotoğraf: Steve Etherington / LAT Images

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1 W08, pit stop action

Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1 W08, pit stop action
37/47

Fotoğraf: Glenn Dunbar / LAT Images

The Williams conducts a practice pit stop

The Williams conducts a practice pit stop
38/47

Fotoğraf: Sam Bloxham / LAT Images

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop action

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, pit stop action
39/47

Fotoğraf: Glenn Dunbar / LAT Images

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop

Sebastian Vettel, Ferrari SF70H pit stop
40/47

Fotoğraf: Sutton Images

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, makes a practice pit stop

Stoffel Vandoorne, McLaren MCL32, makes a practice pit stop
41/47

Fotoğraf: Glenn Dunbar / LAT Images

Charles Leclerc, Ferrari SF70H pit stop

Charles Leclerc, Ferrari SF70H pit stop
42/47

Fotoğraf: Sutton Images

Daniil Kvyat, Scuderia Toro Rosso STR12, pit stop

Daniil Kvyat, Scuderia Toro Rosso STR12, pit stop
43/47

Fotoğraf: Steven Tee / LAT Images

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop

Daniel Ricciardo, Red Bull Racing RB13 pit stop
44/47

Fotoğraf: Sutton Images

Fernando Alonso, McLaren MCL32 pit stop

Fernando Alonso, McLaren MCL32 pit stop
45/47

Fotoğraf: Sutton Images

Ferrari pit stop antrenmanı

Ferrari pit stop antrenmanı
46/47

Fotoğraf: Sutton Images

Haas pit stop ışıkları

Haas pit stop ışıkları
47/47

Fotoğraf: Sutton Images

SIRADAKİ Formula 1 HABERİ
2017 aracı Mercedes'in "kafasını karıştırmış"

Önceki haber

2017 aracı Mercedes'in "kafasını karıştırmış"

Sonraki haber

Haas, 2018'de daha istikrarlı olmayı umuyor

Haas, 2018'de daha istikrarlı olmayı umuyor

Bu Haber Hakkında

Seri Formula 1
Editör Abdullah Çelik
Haber Türü Özel Haber