Formula 1
02 Tem
-
05 Tem
Etkinlik Bitti
09 Tem
-
12 Tem
FP1:
09 Saat
:
23 Dakika
:
53 Saniye
R
Macaristan GP
16 Tem
-
19 Tem
FP1:
7 gün
R
70. Yıl Dönümü GP
06 Ağu
-
09 Ağu
FP1:
28 gün
03 Eyl
-
06 Eyl
FP1:
56 gün
17 Eyl
-
20 Eyl
Canceled
08 Eki
-
11 Eki
Canceled
R
Birleşik Devletler GP
22 Eki
-
25 Eki
FP1:
105 gün
29 Eki
-
01 Kas
FP1:
112 gün
12 Kas
-
15 Kas
FP1:
126 gün
R
Abu Dhabi GP
26 Kas
-
29 Kas
FP1:
140 gün

Formula 1 araçlarındaki esnek kanatlar nasıl yasaklandı?

paylaşım
yorumlar
Formula 1 araçlarındaki esnek kanatlar nasıl yasaklandı?
Ekleyen:
Yardımcı Editör: Giorgi Piola
Çeviren: Abdullah Çelik
8 Haz 2020 17:44

Formula 1'de kontrol edilmesi en zor alanlardan birisi esnek kanatlar ya da karoser parçalarıdır. Bu yüzden bu konuda hiç tolerans gösterilmiyor.

Fiziğin doğası gereği materyallerin esnemesi gerekiyor, aksi takdirde üzerine yük uygulandığında kırılırlar. Formula 1 takımları için bu esneme, aerodinamik kazanç fırsatını beraberinde getiriyor.

Bu yüzden takımlar ve FIA arasında bu konuda hep bir savaş oluyor. 1999 döneminde, takımlar arka kanat esnemesini kullanmaya çalışırken birçok yüksek profilli kazalar oldu. O sene bazı arka kanatlar düşük hızlarda gerekli yere basma gücünü üretiyordu ancak araç hızlandıkça yere basma gücü ve sürüklenme azalıyordu.

Rear wing dimensions and load tests
Rear wing load test

Buna cevap olarak FIA, kontrol sürecinde kanadın esneyip esnemediğini görmek için arka kanada uygulanan testleri sertleştirdi

Arka kanat esneme testi

Arka kanat esneme testi

Fotoğraf: Giorgio Piola

Düzlük hızı testi 2005-2006 sezonlarında yine arttırıldı çünkü bazı takımlar yine aerodinamik parçaların esnekliğinden fayda sağlamaya çalışıyordu.

Ancak bu sefer geçmişteki gibi yapılmıyordu. Arka kanat planyalarını, üst planya ve ana planya arasındaki fark kapanacak şekilde tasarladılar.

Bu şekilde arka kanat düzlükte çalışmıyordu ve bu bölümdeki hava akımı her zamanki gibi çalışmıyordu. Bu sayede yere basma gücü ve sürüklenme azalıyor, düzlük hızı artıyordu. Araç yavaşladıkça planyalar arasındaki fark yeniden açılıyordu ve arka kanat çalışma şekli normale dönüyordu.

McLaren MP4-22 2007 Canada rear wing
Rear wing load test

Formula 1 Teknik Çalışma Grubu buna bir çözüm buldu ve 2007 için devreye sokacaktı. Ancak 2006'da bu tür kanatların kontrolden çıkacağı endişesinin artması üzerine FIA, Kanada GO'den itibaren resimdekine benzer farkı koruyacak parçalar kullanılmasını zorunlu hale getirdi.

Bu ayraçlar, arka kanada daha fazla güç uygulandığında planyalar arasındaki farkın kapanmasını engellemenin basit bir yoluydu.

Ön kanat esneme testi

Ön kanat esneme testi

Fotoğraf: Giorgio Piola

Bir sonraki esneme dönemini Red Bull başlattı. Red Bull, esnek kanatlar konusunda hep ön planda oldu. Özellikle ön kanat esnekliğini en iyi kullanan ve bu durumu en iyi idare eden takım olarak Red Bull göründü. Red Bull, bir şekilde FIA'nın esneme testlerini geçmeyi başarıyordu.

Takımlar uygulanan testleri geçebilecekleri tasarımlar üzerinde çalışıyordu. Buna göre hazırlanan ön kanatların dış tarafları yarış içerisinde zemine doğru yaklaşıyordu.

Bunun sonucunda ön kanadın ürettiği yere basma gücü artıyor, aynı zamanda ön kanattan arkaya doğru giden hava akımı ve üretilen girdapların şekli değiştiriliyordu.

Yani aracın diğer tüm bölümlerinde üretilen yere basma gücü bu şekilde iyileştiriliyordu.

Revised front wing deflection test
2013 new regulations

Gelecek senelerde FIA, diğerlerinin rakipleri karşısında haksız kazanç sağlamasını engelleme amacıyla kurallarda değişiklik yaptı.

2014 kural değişiklikleri

2014 kural değişiklikleri

Fotoğraf: Giorgio Piola

Esnek kanatları tamamen engellemenin tek bir yolu yoktu ancak 2014'te ön kanat kurallarında yapılan değişiklik işe yaradı. Artık kanada testin hangi bölümden ne kadar uygulanacağı büyük önem kazandı.

Ferrari SF70H ve SF16-H üstten kıyaslama

Ferrari SF70H ve SF16-H üstten kıyaslama

Fotoğraf: Giorgio Piola

Ön kanadın şekli ve yük profili 2017'de bir kez daha değiştirildi. Önceden düz kanatlar kullanılırken 2017'de ileriye doğru sivrilen kanat yapısına geçildi.

Bu sayede ön kanadın buruna göre pozisyonu değişmiş oldu. Böylece ön kanadın en uç dış kısmı ile taban arasındaki mesafe de açılmış oldu. 

Valentino Rossi, Ferrari F2008

Valentino Rossi, Ferrari F2008

Fotoğraf: Ferrari Media Center

Red Bull bu değişikliklere bir cevap bulmayı başardı. Bu dönemde Red Bull'un ön kanat kenarları diğerlerinden ayrışıyordu. Böylece bu bölümde üretilen girdapların şekli de değiştirilmiş oldu.

Red Bull RB15

Red Bull RB15

Fotoğraf: Giorgio Piola

Sonunda 2019'da daha basit ön kanatlara geçilmesiyle esnek karoser çalışmaları şimdilik durdurulmuş gibi görünüyor.

Ancak gelecekte yeni kurallar ile yeni fırsatların doğmayacağını şimdiden söylemek zor. Bu konu büyük öneme sahip olduğu için, takımlar hep esneyen parçalardan faydalanmaya çalışıyorlar.

Sonraki haber
Mercedes, Silverstone testi öncesi 2018 aracını çalıştırdı

Önceki haber

Mercedes, Silverstone testi öncesi 2018 aracını çalıştırdı

Sonraki haber

Brawn: "F1'deki çeşitlilik sorunu 'temelden' başlıyor"

Brawn: "F1'deki çeşitlilik sorunu 'temelden' başlıyor"
Yorumları görüntüle

Bu Haber Hakkında

Seri Formula 1
Editör Matt Somerfield