Özel Haber
Formula 1
Formula 1'i tanıyalım: Frenler
Konu yavaşlama olduğunda, Formula 1 araçları şaşırtıcı bir şekilde kuzeni yol araçlarına çok benziyor. Hatta, Formula 1'de ABS yasak olduğu için, modern yol araçlarının çoğu daha zekice yavaşlama sistemine sahip olduğunu iddia edebilir...

Abdullah Çelik
Düzenlendi: 28 Mar 2020 13:09
Linki kopyala
Viber'de paylaş
Tercih edilen kaynak olarak ekle
Formula 1'i tanıyalım
Formula 1'i tüm ayrıntıları ile yakından tanımaya ne dersiniz?

Kimi Raikkonen, Ferrari SF70-H ve yanan ön frenleri
Fotoğraf: Sutton Motorsport Images
Frenlemenin prensibi oldukça basittir: Kinetik enerjiyi kaldırarak objeyi yavaşlatmak. Formula 1 araçlarında, çoğu yol araçlarında olduğu gibi disk frenler bulunuyor. Dönen diskler, hidrolik kaliperin devreye girmesiyle iki fren balatası arasında sıkıştırılıyor. Frenleme sonucunda aracın momentumu, büyük bir sıcaklık ve ışığa dönüşüyor. Bu yüzden Formula 1 fren diskleri, çoğu zaman kırmızı bir şekilde objektiflere yansır.
Çok fazla gaza basılıp güç yüklenmesi yapıldığında araç nasıl spin atıyorsa, çok sert bir şekilde frene basmak da frenlerin kilitlenmesine sebep olur ve frenler böylece lastiklere aşırı yük bindirerek spine neden olur. Formula 1'de eskiden patinaj önleyici sistemler bulunuyordu. Bu sistemlerle fren basıncı azaltılıyor ve tekerleğin tekrar dönmesi, mümkün olan en uzun duraklama aralığında olması sağlanıyordu. Ancak bunlar 1990'larda yasaklandılar. Bu yüzden frenler, Formula 1 pilotları için en büyük testlerden birisi konumunda. Pilotlar frenleme nedeniyle çok fazla zaman kazanıp kaybedebilir.
Teknik kurallar, her araçta önde ve arkada iki ayrı haznesi olan çift devreli hidrolik fren sistemine sahip olmasını zorunlu kılıyor. Bu sistem sayesinde bir devre tamamen sorun yaşasa bile diğer devrenin frenleme yapması sağlanıyor.
Ön ve arka frenler arasındaki denge, kokpit içerisinden değiştirilebiliyor. Böylece pilotlar, yakıt yüküne ve sürüş durumuna göre fren dengesini değiştirebiliyor. Normalde frenleme esnasındaki yavaşlama sırasında, çok ciddi yavaşlatma görevine sahip olduğu için fren gücünün % 60'ı önde olur.
F1 frenlerinin, yol araçlarından çok ciddi ölçüde gelişmiş olduğu bir alan var: materyaller. Griddeki tüm araçlarda karbon fiber kompozitten hazırlanan fren diskleri bulunuyor. Bu sayede hem ağırlıktan tasarruf sağlanırken hem de çelik disklere göre frenlerin daha yüksek sıcaklıklarda çalışması sağlanıyor.
Tipik bir Formula 1 fren diski yaklaşık 1.5 kg ağırlığında olur. Fren disklerine özel bileşen fren balataları eşlik ediyor. Bunlar 1200 dereceye kadar sıcaklıkta çalışabiliyorlar. Bu açıdan frenlerin hem yeterli soğutmaya sahip olması, hem de aerodinamik açıdan verimli olması için sistemin gelişiminde ciddi çaba harcanıyor.

Brembo frenler
Fotoğraf: Brembo
Formula 1 frenleri aynı zamanda olağanüstü verimli sistemler. Modern lastiklerle birlikte fren mesafeleri çok ciddi seviyede azaldı. Yol araçlarıyla kıyaslarsak, 160 km/sa hızla giden Formula 1 aracının durması, 100 km/sa hızla ilerleyen yol aracının durmasından daha kısa mesafede oluyor. Kurallar, fren mesafelerinin daha da kısalmasının önüne geçilmesi için materyal ya da tasarım konusunda kasıtlı bir şekilde kısıtlama yapıyor.
Tabii ki Formula 1 aracında frenler sadece aracı yavaşlatmak ve durdurmaktan sorumlu değil. Dolaylı olarak araca ekstra güç de sağlanıyor fren sistemi ile. Frenleme anında ortaya çıkan kinetik enerji, elektrik enerjisine dönüştürülüyor ve gelişmiş Enerji Geri Dönüşüm Sistemi (ERS) sayesinde ekstra güç üretiliyor. Aslında, ERS ile F1 araçlarının fren sistemlerinde birçok değişiklik gerçekleşti. 2014'ten beri takımların arka frenleri elektronik sistemle kontrol etmelerine izin veriliyor. Bu sayede pilotlar frenleme esnasında çok iyi denge ve stabiliteye sahip oluyorlar.
2017'de gelen kural değişiklikleriyle frenlere binen yük daha fazla oldu ve % 25 civarında artış gerçekleşti. Bu kapsamda fren disklerindeki delik sayısı 1200'lere kadar çıkarken gelecekte 1500'e kadar çıkması bekleniyor. Disk kalınlıkları ise 2017'de minimum 32 mm olacak şekilde belirlendi.
Formula 1'i tanıyalım:
- Aerodinami
©Formula1.com
































32
Fikrinizi almak istiyoruz!
Motorsport.com'da ne görmek istersiniz?
5 dakikalık anketimize katılın.
- Motorsport.com Ekibi
Yorumları okuyun ve gönderin
Ayrıca okuyun :
Bu İçeriği Paylaşın veya Kaydedin
Linki kopyala
Viber'de paylaş
Önceki haber Ocon: Mercedes, Force India ile ilk yılımdan memnun kaldı
Sonraki haber Van der Garde: Vettel şampiyonluğu sakin kalamadığı için kaybetti
Öne Çıkan Yorumlar
Henüz hiç yorum yapılmadı. İlk yorum yapan olmak ister misiniz?
Daha fazlasını ve Yorumları görüntüle

Daha fazlası
Abdullah Çelik

Eren Üçlertoprağı, "tam destekle" 3. dönem TOSFED başkanlığına hazırlanıyor
TÜRK SPORCULAR
TÜRK SPORCULAR 3 Eki 2024
Eren Üçlertoprağı, "tam destekle" 3. dönem TOSFED başkanlığına hazırlanıyor

Stella: "Azerbaycan'a odaklandık"
Formula 1
Formula 1
Azerbaycan GP
10 Eyl 2024
Stella: "Azerbaycan'a odaklandık"

Pirelli ve Bosch, Cyber Tyre için işbirliği yapacak
OTOMOBİL
OTOMOBİL 10 Eyl 2024
Pirelli ve Bosch, Cyber Tyre için işbirliği yapacak
Son Haberler

Perez: “Bu takımda işini tutkuyla yapmayan hiç kimseye yer yok”
Formula 1
F1 Formula 1
Las Vegas GP
46 dk
Perez: “Bu takımda işini tutkuyla yapmayan hiç kimseye yer yok”

Hadjar: "Verstappen gibi F1 dışında yarışacak param yok"
Formula 1
F1 Formula 1
Las Vegas GP
1 s
Hadjar: "Verstappen gibi F1 dışında yarışacak param yok"

Leclerc, kendisine hakaret eden gazeteci hakkında: "Kullanılan kelimelere şaşırdım"
Formula 1
F1 Formula 1
Las Vegas GP
2 s
Leclerc, kendisine hakaret eden gazeteci hakkında: "Kullanılan kelimelere şaşırdım"

Verstappen: "Şampiyonluk dışındaki hiçbir sonuç beni tatmin etmiyor"
Formula 1
F1 Formula 1
Las Vegas GP
2 s
Verstappen: "Şampiyonluk dışındaki hiçbir sonuç beni tatmin etmiyor"
Özellik
Prime içeriğini keşfedin

Analiz: F1'deki bir sonraki büyük şey "Yapay Zeka" olacak
Özellik
Formula 1
Özellik
Formula 1 17 Mar 2018
Ekleyen Jonathan Noble
Analiz: F1'deki bir sonraki büyük şey "Yapay Zeka" olacak

Analiz: Ferrari, yeni kuralların 2. senesinde Mercedes'le olan farkı kapatabilecek mi?
Özellik
Formula 1
Özellik
Formula 1 13 Şub 2018
Ekleyen Kevin Turner
Analiz: Ferrari, yeni kuralların 2. senesinde Mercedes'le olan farkı kapatabilecek mi?

Analiz: Mercedes'in olağanüstü yetenekli pilotu neden F1'de geri plana düştü?
Özellik
Formula 1
Özellik
Formula 1 11 Şub 2018
Ekleyen Lawrence Barretto
Analiz: Mercedes'in olağanüstü yetenekli pilotu neden F1'de geri plana düştü?

Analiz: Verstappen, nasıl Hamilton için en büyük tehditlerden oldu?
Özellik
Formula 1
Özellik
Formula 1 6 Şub 2018
Ekleyen Ben Anderson
Analiz: Verstappen, nasıl Hamilton için en büyük tehditlerden oldu?
Abone olun ve Motorsport.com'a reklam engelleyicinizle erişin.
Formula 1'den MotoGP'ye kadar doğrudan padoktan haber yapıyoruz çünkü biz de sizin gibi sporumuzu seviyoruz. Uzman gazeteciliğimizi sunmaya devam etmek için web sitemiz reklam kullanıyor. Yine de size reklamsız bir web sitesinin keyfini çıkarma ve reklam engelleyicinizi kullanmaya devam etme fırsatı vermek istiyoruz.
2 seçeneğiniz var:
- Abone olun.
- Reklam engelleyicinizi devre dışı bırakın.
Şimdi üye ol Zaten abone misiniz? Burada oturum açın
Reklam engelleyicinizi zaten devre dışı bıraktınız mı? Sayfayı yeniden yükle
Bildirimleri yönet
Prime'a abone ol